Phương pháp dạy trẻ tập trung

#1. Lời giới thiệu về phương pháp dạy trẻ tập trung

Dạy trẻ tập trung chắc hẳn là mối quan tâm của không ít bậc phụ huynh trong đề tài giáo dục con cái. Những câu hỏi như “bé thiếu tập trung phải làm sao?”, hay “Làm gì khi trẻ mất tập trung?”, “Cách dạy con tập trung như thế nào?” hẳn là những câu hỏi thường trực của các mẹ khi dạy dỗ con trong độ tuổi cả trước và sau khi đi học. 

Bởi vì khi trẻ có khả năng tập trung cao độ thì mức độ tiếp thu và xử lý thông tin về bài học, cũng như kiến thức mới sẽ nhanh hơn, tạo khả năng suy nghĩ thấu đáo trong mọi việc cũng như sự chênh lệch trong trình độ nhận thức về sau.

Nhận định được tầm quan trọng của vấn đề dạy trẻ tập trung, nhà giáo dục học Ito Mika có đề cập tới một giải pháp giúp mẹ giải quyết được vấn đề này, gọi là “Trạng thái dòng chảy”. 

“Trạng thái dòng chảy” khi đề cập tới giáo dục trẻ, thì đó là khả năng khi trẻ tập trung cao độ vào một việc gì đó mà quên hết mọi thứ xung quanh. Tần suất trẻ được trải nghiệm trạng thái dòng chảy trong giai đoạn vàng của học hỏi là rất quan trọng. Mẹ có thể đọc thêm về “Trạng thái dòng chảy của trẻ” ở link cuối bài nhé! 

dạy trẻ tập trung

#2. Năm bước dạy trẻ tập trung 

Để trẻ có thể trải nghiệm được trạng thái dòng chảy tập trung thì mẹ hãy thử năm bước đây nhé! 

Bước 1: Tạo môi trường để trẻ muốn làm 

Điều đầu tiên và cực kỳ quan trọng trong việc cho trẻ trải nghiệm trạng thái dòng chảy chính là việc mẹ có thể tạo môi trường để trẻ có suy nghĩ muốn làm một việc gì đó. Chỉ khi trẻ có hứng thú với một việc hoặc một vật nào đó thì khả năng rơi vào trạng thái dòng chảy tập trung mới tăng cao. 

Vì vậy, việc mẹ cần làm ở bước một này là bày đặt đồ đạc trong phòng, sao cho đồ chơi được bày đặt theo từng vị trí quy định, để trẻ có thể tự mình chọn được đồ chơi mà yêu thích. Điều này cũng khớp với suy nghĩ về thời kỳ nhạy cảm về vị trí trật tự trong quá trình phát triển của trẻ. Nếu trong thời kỳ này, mẹ có vô tình thay đổi vị trí của đồ đạc thì sẽ dẫn tới sự mất tự tin và bất an trong trẻ. 

Chính vì vậy, để đồ chơi ở một vị trí nhất định chính là điểm quan trọng trong tạo môi trường để trẻ muốn làm gì một việc gì đó. 

Bước 2: Cho phép trẻ được làm nhiều lần 

Chắc hẳn nhiều mẹ luôn có thói quen xếp đồ chơi của con gọn gàng trong rổ hoặc hộp, nhưng thực tế ra thì cách tốt nhất tạo hứng thú cho trẻ trong việc bắt tay làm gì đó, chính là khi mẹ bày đặt tất cả đồ chơi của trẻ lên kệ, sao cho trẻ có thể nhìn bao quát được hết đồ chơi mình có. 

Theo cô Mika Ito thì lý tưởng nhất là một cái tủ chuyên đựng đồ chơi loại 5 tầng, và bày từng loại đồ chơi theo từng vị trí nhất định. Với cách này thì trẻ sẽ không cảm thấy stress hoặc bất an, mà ngược lại, cách bày đặt này còn giúp tạo được hứng thú cho trẻ muốn làm, muốn trải nghiệm. 

Điều này cũng dễ hiểu đối với người lớn, ví dụ trường hợp khi muốn lấy một cuốn sách để đọc. Nếu cuốn sách ở vị trí dễ lấy như trên mặt bàn hoặc giá sách, thì khả năng được đọc sẽ cao hơn so với khi bị cất trong một thùng carton và để trong tủ khoá. 

dạy trẻ tập trung

Bước 3: Để trẻ tập trung làm 

Rất nhiều mẹ muốn nói chuyện với con, đó là điều dễ hiểu. Tuy nhiên, mẹ không nên bắt con phải đáp lại câu chuyện mình nói một cách vô lý, đặc biệt khi con đang chơi một món đồ nào đó. 

Vì sao lại như vậy? Khi trẻ tập trung vào một món đồ nào đó thì lúc đó là trẻ đang chìm đắm trong thế giới của bản thân, dẫn tới việc âm thanh từ môi trường bên ngoài sẽ không lọt vào tai trẻ được. Chính từ đây, các liên kết của não bộ được hình thành, dẫn tới năng lực của trẻ dần được phát triển. 

Khi trẻ càng chơi nhiều, lặp đi lặp lại cùng một món đồ chơi nào đó thì thao tác sẽ trở nên nhanh nhạy thuần thục hơn, trẻ sẽ có cảm giác hài lòng khi bản thân vừa hoàn thành một thử thách nào đó, và muốn khám phá nhiều thử thách xung quanh. 

Chính vì thế, mẹ nên chú ý không làm phiền tới con khi con đang tập trung vào làm một việc gì đó nhé. Rất nhiều mẹ hay khen hoặc động viên con nhưng cô Ito Mika cũng nhắc nhở rằng, mẹ nên chú ý thời điểm đưa lời khen tới con. Bởi vì nếu mẹ khen con ngay khi con đang bắt đầu trạng thái tập trung thì sẽ dẫn tới việc trẻ bị phân tán, không thể đạt tới mức tập trung cao nhất. 

Bước 4: Giúp trẻ hiểu được cảm giác thỏa mãn 

Sau khi trẻ hoàn thành một thử thách nào đó, thì theo bản năng tự nhiên, tự bản thân trẻ sẽ cảm thấy thỏa mãn về điều mình làm. Nhưng ngoài điều đó ra thì việc nhận được lời khen ngợi từ mẹ cũng là yếu tố quan trọng giúp đẩy sự thỏa mãn của trẻ lên tầm cao mới. Chỉ khi trẻ đạt được sự thỏa mãn thì bản thân mới có thể tìm tòi và thử các trải nghiệm mới khác. 

Vậy mẹ nên đưa lời khen tới trẻ khi nào? Khi trẻ đã tự mình hoàn thành một trải nghiệm nào đó, với một gương mặt đầy sự hài lòng. Trẻ sẽ tự mình biết được khi nào cần kết thúc một hành động nào đó. Việc mẹ cho trẻ kinh nghiệm từ mình quyết định cũng như cảm giác ý kiến của mình được tôn trọng sẽ tạo sự yên tâm trong trẻ. Và khi lớn lên, trẻ sẽ có tính cách ôn hoà, điềm đạm, biết suy nghĩ thấu đáo trong mọi việc. 

Bước 5: Gợi ý các thách thức mới tới trẻ 

Khi trẻ đã có được cảm giác thoả mãn khi hoàn thành việc gì đó thì chắc chắn bước tiếp theo là sẽ nghĩ về việc sẽ làm hoặc chơi trò gì tiếp. Chính vòng tròn “thoả mãn và trải nghiệm” này sẽ tạo đà cho sự phát triển của trẻ. 

Một điều phải nhớ rằng, khi mới được sinh ra thì não bộ của trẻ vẫn chỉ là một tờ giấy trắng. Chính việc trải nghiệm ở thế giới thực mới tạo nên các mạng lưới liên kết trong não bộ của trẻ, từ đó thúc đẩy sự phát triển về tài năng ở trẻ. 

“集中力の有無が、人生を左右すると言っても過言ではありません。”
Tạm dịch: “Chính việc có khả năng tập trung hay không sẽ tạo nên sự khác biệt trong cuộc sống tương lai của trẻ. “

(Trích dẫn)

Mẹ hãy thử áp dụng năm bước trên trong việc giúp trẻ có trải nghiệm về trạng thái dòng chảy tập trung nhé! Trẻ càng có cơ hội trải nghiệm trạng thái dòng chảy nhiều thì không chỉ khả năng tập trung, mà các năng lực liên quan khác sẽ càng tăng lên. 

※ Bài viết được có sử dụng thông tin được trích dẫn từ cuốn “Tăng cường khả năng của trẻ – Tổng hòa từ hai phương pháp Montessori và Harvard” của tác giả Mika Ito. 

Link giới thiệu sách: Amazon (Nhật Bản)

Xem thêm: Tám điều quan trọng để phát triển tài năng trẻ (Phần một)

Image placeholder

Admin Kawasaki

Tốt nghiệp đại học Waseda (Nhật Bản), chuyên ngành Ngôn ngữ học. Hiểu được tầm quan trọng của giáo dục sớm, mình luôn hy vọng cơ hội chia sẻ kiến thức về giáo dục sớm mình học tại Nhật. Mong những điều mình chia sẻ hữu ích với các mẹ!